Çocuklarda Cinsel Gelişim

Çocuklarda Cinsel Gelişim

Gelişim doğum öncesi dönem ile başlayıp ömür boyu devam eden ve farklı alanları olan bir süreçtir. Gelişimsel özellikler değerlendirilirken her bir alan kendi içerisinde değerlendirildiği gibi, her çocuk da bireysel olarak değerlendirilmelidir. Çocukların fiziksel ve duygusal gelişimlerinin yanı sıra cinsel gelişimleri de göz ardı edilmemelidir. Ortalama olarak çocukların kendilerini keşfetmeleri üç yaşından itibaren olsa da, bireysel farklılıklar da göz önüne alınmalıdır.

0-2 Yaş Cinsel Gelişimi

Çocukların tesadüfen yaptığı davranışlar ve çevresel faktörler ile cinsel bölgelerini algılama süreci başlar. Yeni doğan bir bebeğin kendisini bakım vereni ile bir bütün olarak görmesi ile gelecekteki beden algısı, ikili ilişkilerini düzenleyebilme becerisi gibi alanlar şekillenmeye başlar. Bakım verenin doğru ve yerinde olan bu temasları ile temel güven duygusu oluşmaya başlar. Erkek çocukları 7 ay, kız çocukları 9 ay civarında cinsel organlarını keşfetmeye başlarlar. Yaş ilerledikçe kadın ve erkek arasındaki farkı yavaşça kavramaya başlarlar.

2-5 Yaş Cinsel Gelişimi

Freud’un Psikoseksüel Gelişim Evresi’nde Fallik Dönem’e denk gelen bu yaş dönemi, gelişimsel olarak çocuğun cinselliğe yönelik merakının arttığı bir dönemdir.

Kız-erkek farkını daha net bir şekilde algılayabilirler. Beden farkındalığının artması ile oyun içeriklerinde cinselliğe (Evcilik, doktorculuk gibi oyunlar buna örnek olarak gösterilebilir.) yer verebilirler. Kız çocuklarının babaya, erkek çocuklarının da anneye yoğun hayranlık duyabildikleri bu dönemde, çocuk hemcinsi olan ebeveyni kendine rakip olarak görebilir. Bebeklerin nasıl dünyaya geldiğine yönelik sorular sorabilir. Oyuncak tercihlerinde “kız oyuncağı”, “erkek oyuncağı” ya da renk seçimlerinde “kız rengi”, “erkek rengi” gibi tepkiler görülebilir. Gelişimin bir parçası olarak mastürbasyon görülebilir.

Bu süreçlerin hepsi gelişimin bir parçası olup, normal ve sağlıklı, çocuklara doğru davranışları öğretmek için uygun bir dönemdir. Ailelerin vereceği cinsel eğitiminin tutumu ise oldukça önemlidir.

5-8 Yaş Dönemi

Beş yaşından itibaren çocuklardaki mastürbasyonun azalması beklenmektedir. Bu yaş döneminde daha çok sosyal roller ön plana çıkmaktadır. Kendi cinsiyetinden olan kişiler ile yakınlık, akranları gibi giyinme, hareket etme isteği ön plana çıkmaktadır. Karşı cinse yönelik tutumları daha nettir. Bu dönemde ailelerin, çocukların özel alanlarına saygı duymaları, sınırlarını korumaları oldukça önemlidir.

Ebeveynlere Notlar

• Unutulmamalıdır ki mahremiyet açısından bakıldığında cinsellik hakkında bilgi verecek en uygun kişiler anne ve babalar olacaktır. Çocuk cinselliğe yönelik soruları hangi ebeveyne soruyorsa, o ebeveynin cevaplaması uygun olan olacaktır. Ergenliğe giriş ile ise çocuğun hemcinsi olan ebeveyni ile cinselliği konuşması, kendini daha rahat ifade etmesine ve duygularının daha çok anlaşılacağını düşünmesine katkı sağlayacaktır.
• Çocukların cinselliğe yönelik sorularını görmezden gelerek, kaçamak yanıtlar vererek çocuklara cinselliğin yanlış, suçluluk duyulması gerekilen, utanılacak bir şey olduğunu düşünmesine neden olabilirsiniz.
• Cinsellik ile ilgili konuları bir anda çocuğunuza açmak yerine onun size kendi soruları ile gelmesini beklemek doğru olacaktır.
• Konuşmalarda çocuğun utandırılmamasına, kendini suçlu hissetmemesine dikkat edilmelidir. Bundan kaynaklı olarak da konuşma içeriğinde çok fazla detay tercih edilmemelidir. Anlayabilecekleri dilde ve yaş grubuna uygun şekilde cevaplar verilmelidir.
• Çocuğun sorusunun dışında farklı sorular cevaplanmamalıdır. Tam olarak ne öğrenmek istediğine dikkat edilmeli ve sınırları geçmeyen, yeterli bir cevap verilmelidir.
• Cinsel organların adları doğru bir şekilde söylenmelidir.
• Ailenin tutumu baskıcı ya da cezalandırıcı bir şekilde olmamalıdır. Bu tutumlar çocuğun yetişkinlik hayatında farklı problemler yaşamalarına neden olabilmektedir.
• Çocukta mastürbasyon görüldüğü zaman ebeveynler sert bir tepki göstermemelidir. Kendi odasına gitmesi istenebilir.

Kaynakça:

• Çocukta Mastürbasyon (b.t.). Davranış Bilimleri Enstitüsü. https://www.dbe.com.tr/tr/cocuk-ve-genc/3/cocukta-masturbasyon/
• Çocuklarda Cinsel Gelişim (b.t.). İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi. https://okanhastanesi.com.tr/cocuklarda-cinsel-gelisim